Chùa Dâu nằm ở xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đây là ngôi chùa được đánh giá là xưa nhất Việt Nam. Hội chùa mở vào ngày mồng 8 tháng tư đó là ngày sinh của Phật tổ Thích Ca Mâu Ni. Hội Dâu là hội của dân cư nông nghiêp, ý nghĩa quan trọng nhất của Hội Dâu là cầu cho mưa thuận gió hòa, ước vọng ngàn đời của cư dân nông nghiệp.

Lễ hội cầu mưa ở Chùa Dâu Bắc Ninh


Các nghi thức trong Hội Dâu xét cho cùng đều là những hoạt động diễn xướng tín ngưỡng cầu Thần Nước của nông dân.

Ban ngày rước Tứ Pháp về chùa Dâu “công đồng” là hội tụ các yếu tố Mây+Sấm+Chớp=Mưa.

Ban đêm rước Tứ Pháp đi “tuần nhiễu” một vòng khép kín từ đông sang tây là mô tả chu kỳ quả đất xoay tròn, tạo ra năm tháng, bốn mùa.

“Múa gậy” không chỉ để dẹp đám mà còn tái diễn sự tích cây gậy thần kỳ. Giếng cổ trong chùa là dấu vết Man Nương cắm gậy xuống đất làm ra nước cứu sống sinh linh.

Đặc biệt cuộc thi “Cướp nước” được đón đợi nhiều nhất, là cuộc thi chạy giữa bà Sấm (Pháp Lôi) với bà Mưa (Pháp Vũ). Người ta bói xem ai về đích trước để dự báo mùa màng. Nếu là bà Mưa thì năm ấy được mùa. Nếu là bà Sấm thì năm ấy ruộng đồng lắm sâu, nhiều đỉa, làm ăn trắc trở.

Đây cũng là lễ hội cổ nhất trong cái nôi văn hóa đồng bằng Bắc Bộ có từ thế kỷ thứ III sau công nguyên.

“Dù ai buôn bán trăm nghề/ nhớ ngày mồng tám thì về hội Dâu”, đó là câu ca mà bất cứ đứa trẻ nào của vùng tổng Dâu- Khương Tự bao gồm 11 làng ở 3 xã Thanh Khương, Trí Quả- Hà Mãn (Thuận Thành, Bắc Ninh) cũng thuộc lòng.

Lễ hội cầu mưa ở Chùa Dâu Bắc Ninh1

Theo sách “Cơ sở Văn hóa Việt Nam” của nhà văn hóa Phan Kế Bính thì hội Dâu là lễ hội diễn ra với quy mô rộng lớn, bắt đầu từ ngày mùng 6.4 âm lịch thì Hạ Tòa (đưa Phật ra đình làng) và mùng 9.4 thì hoàncung.

Chính hội vào ngày mồng 8.4 âm lịch, ở 3 xã thuộc vùng Dâu – Luy Lâu (Thuận Thành) là Thanh Khương, Trí Quả, Hà Mãn, với 5 ngôi chùa lớn thờ Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện và chùa Tổ thờ bà Man Nương – mẹ của Tứ Pháp.

Theo ông Lê Xuân Bắc- Trưởng phòng Văn hóa huyện Thuận Thành thì lễ rước trong hội chùa Dâu rất đặc biệt, mang nhiều nét đẹp văn hóa tiêu biểu, độc đáo. Sáng ngày mồng 8 chính hội, nhân dân các làng tổ chức rước tượng Tứ Pháp từ các chùa làng về tụ hội tại chùa Dâu. Tục truyền, đám rước gồm ngựa thờ, cờ quạt, tàn lọng, kiệu bát cống… từ các ngả kéo về.

NSND Gia Khoản- Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Trung ương là một người con của thôn Phương Quan, xã Trí Quả, huyện Thuận Thành. Mặc dù đã hơn 30 năm không sinh sống ở quê, nhưng năm nào đến hội Dâu là ông lại về dự hội. Đã nhiều năm nay, ông Khoản đưa đoàn tuồng về phục vụ hội tại quê hương mình tạo ra những đêm sinh hoạt văn hóa vô cùng ý nghĩa cho nhân dân trong vùng.

Hội Dâu không chỉ thu hút những người con gốc gác nơi đây về với quê hương, mà còn thu hút rất nhiều du khách thập phương trong nước và quốc tế cũng về tham dự hội. Theo quy định của địa phương, cứ 5 năm thì hội Dâu được tổ chức một lần đã tạo ra không khí sinh hoạt văn hóa vô cùng sôi động và đậm đà bản sắc dân tộc.

Tổng hợp
 
Top